Rollen en verantwoordelijkheden onduidelijk? Je hebt een ontwerpfout, geen mensenprobleem.

Gepubliceerd op 13 juli 2026 om 12:05

Er komt een vraag binnen. Drie mensen pakken hem op. Of niemand, want iedereen dacht dat de ander het deed. Besluiten blijven hangen tot jij er iets van vindt. En aan het eind van de dag ligt het werk weer op jouw bureau.

Samenvatting

  • Onduidelijke rollen ontstaan bij groei: de structuur groeit niet mee met het team.
  • Het is een ontwerp-probleem, geen mensen-probleem. Je mensen deugen, de inrichting niet.
  • Je herkent het aan werk dat steeds bij jou begint en eindigt, en aan iedereen die door elkaar heen loopt.
  • Helderheid maak je door per rol doel, beslissingsbevoegdheid en eindpunt te benoemen, niet door taken op te sommen.
  • Begin niet met een functiehuis of nieuw organogram: dat lost het gedrag niet op.

Je denkt dat je "verkeerde mensen" hebt of dat ze "niet genoeg eigenaarschap tonen".

Stop daarmee.

Onduidelijke rollen zijn geen mensenprobleem. Het is een ontwerpfout. Je organisatie is gegroeid, maar je systeem is blijven steken in de pioniersfase—toen jij nog als lijm de gaten vulde. Dat werkt bij vijf man. Bij twintig man is het de bron van alle frictie.

 

Hoe je systeem zichzelf saboteert

Je bent in de 'compensatie-modus' geschoten. Het sluipt erin:

  • Vragen landen standaard bij jou, ook als ze niet over jou gaan.
  • Werk valt tussen wal en schip omdat niemand zich 'echt' verantwoordelijk voelt.
  • Bij fouten hoor je: "Ik dacht dat jij dat deed."
  • Je bent de lijm van de organisatie, en dat begint zwaar te wegen.

Als je dit herkent, heb je geen 'teambuilding' nodig. Je hebt een inrichting nodig die niet langer van jou afhankelijk is.

Waarom je standaard-oplossingen alleen maar meer ruis creëren

De meeste directeuren grijpen bij onduidelijkheid naar de verkeerde middelen.

Kap daarmee:

  • Teken geen organogram. Een mooi schema verandert niets aan wie de beslissingen neemt. Gedrag zit niet in vakjes.
  • Bouw geen dik functiehuis. Dat kost maanden, verzandt in bureaucratie en niemand kijkt er ooit meer naar.
  • Vul de gaten niet zelf. Elke keer dat jij het werk overpakt, bevestig je dat het bij jou hoort. Je houdt de onduidelijkheid in stand.

De enige logische correctie

Je maakt rollen helder door de logica van het werk te herstellen, niet door takenlijstjes te maken. Werk per rol met deze drie ankers:

  1. Het Doel: Waar is deze rol voor op aarde? 
  2. De Besluitvorming: Wat mag deze persoon beslissen zonder overleg? Onduidelijkheid hier is de nummer één reden dat werk als een boemerang bij jou terugkomt.
  3. Het Eindpunt: Wanneer is iets van deze rol echt af? Wie krijgt het daarna?

Dit doe je niet achter je bureau. Dit doe je door de inrichting te spiegelen aan de werkelijkheid.

 

Je hebt geen 'coaching' nodig, je hebt een architect nodig,

Als je één rol verheldert maar de aangrenzende rollen niet, verschuift het probleem gewoon naar de volgende stoel. Systemisch kijken betekent: het hele plaatje herontwerpen zodat de onderdelen op elkaar aansluiten.

 

Rust komt niet van harder werken of strenger sturen. Rust komt van een structuur die klopt. 

Veelgestelde Vragen

Waarom komt al het werk steeds bij mij als directeur terug?

Omdat de structuur dat afdwingt, niet omdat je mensen niet capabel zijn. Als beslissingsbevoegdheid en eindpunten per rol niet expliciet zijn benoemd, is jij de enige logische plek waar alles samenkomt. Zodra je die helderheid per rol inbouwt, stopt de boemerang.

Zijn onduidelijke rollen een mensen-probleem of een structuur-probleem?

Bijna altijd een structuur-probleem. Dezelfde mensen die nu door elkaar heen lopen, functioneren prima zodra de inrichting klopt. Daarom werkt sleutelen aan gedrag zelden en werkt herontwerpen van de structuur wel.

Is een organogram genoeg om rollen helder te maken?

Nee. Een organogram laat zien wie aan wie rapporteert, maar niet wie wat mag beslissen of waar werk eindigt. Juist daar ontstaat de ruis. Je hebt heldere rollen nodig met doel, beslissingen en eindpunt, niet alleen een schema.

Wanneer wordt onduidelijkheid over rollen een echt probleem?

Meestal tussen de tien en twintig medewerkers. Daaronder vang je het op met korte lijntjes. Daarboven groeit het aantal onderlinge afstemmingen zo hard dat je het niet meer zelf kunt overzien, en gaat het knellen.

Hoe lang duurt het om rollen en verantwoordelijkheden opnieuw in te richten?

De kern leg je vaak binnen enkele weken vast in een paar goede sessies met je team. Het echte verschil zit in het na zes weken bijstellen en het volhouden, niet in een dik document dat je in één keer oplevert.

Herken je dat je aan het compenseren bent voor een systeem dat niet meer draagt?

 Laat het gissen. Laten we de Kerncheck doen en blootleggen waar jouw inrichting jouw groei momenteel blokkeert.